تفاوت برانول و آنژیوکت
دسترسی وریدی محیطی (Peripheral Venous Access) یکی از بنیادیترین و رایجترین مداخلات در حوزه مراقبتهای بهداشتی است که امکان تزریق مایعات، داروها و فرآوردههای خونی را فراهم میسازد. در محیط بالینی، اغلب دو واژه “برانول” و “آنژیوکت” به صورت مترادف و تا حدودی گیجکننده به کار برده میشوند. این مقاله تخصصی به منظور روشن ساختن تمایزات ساختاری، عملکردی و به ویژه ریشهشناختی این دو اصطلاح در میان متخصصان مراقبتهای درمانی تدوین شده است.
آنژیوکت (Angiocath) نامی است که در اغلب پروتکلهای رسمی و استاندارد تجهیزات پزشکی برای معرفی کاتتر وریدی محیطی (Peripheral IV Catheter) به کار میرود. این ابزار دقیق، ستون فقرات مدیریت مایعات وریدی است و در دسته ابزارهای ضروری بیمارستانی جای میگیرد. در حقیقت، آنژیوکت نام تجاری خاصی نبود، بلکه به سرعت تبدیل به نام عمومی برای این دسته از لوازم پزشکی مصرفی شد که به واسطه ساختار دقیق و عملکرد ایمن خود، امکان استقرار یک لولهی انعطافپذیر در داخل رگ را فراهم میآورد.
آنژیوکت چیست؟ تعریف ساختاری و عملکردی
آنژیوکت دستگاهی است که برای ایجاد یک مسیر موقت به جریان خون وریدی طراحی شده است. این ابزار از نظر ساختاری شامل چهار جزء اصلی است که همکاری آنها تزریق ایمن و مؤثر را تضمین میکند. کاربرد اصلی آن، تسهیل پرفیوژن مداوم یا متناوب داروها بدون نیاز به تزریقهای مکرر با سوزن است.
اجزای حیاتی آنژیوکت: بررسی فنی
آنژیوکت از اجزای دقیقی تشکیل شده که هر کدام نقش حیاتی در فرآیند استقرار و نگهداری دارند:
- سوزن هدایتکننده (Needle Stylet): این سوزن تیز فولادی در ابتدا مسئول نفوذ به پوست و دیواره رگ است. پس از ورود موفق، سوزن خارج شده و تنها غلاف پلاستیکی باقی میماند.
- کاتتر یا غلاف پلاستیکی: بخش اصلی و انعطافپذیر که در لومن رگ قرار میگیرد. این غلاف معمولاً از موادی مانند تفلون (PTFE) یا پلیاورتان ساخته میشود تا ضمن انعطافپذیری، سازگاری مناسبی با بافتهای بیولوژیک داشته باشد و خطر ترومبوز را کاهش دهد.
- محفظه برگشت خون (Flashback Chamber): این محفظه شفاف، امکان مشاهده بازگشت خون بلافاصله پس از ورود نوک سوزن به رگ را فراهم میکند و موفقیتآمیز بودن رگگیری را تأیید مینماید.
- بالههای تثبیت و درپوش تزریق: بالهها به پزشک یا پرستار کمک میکنند تا کاتتر را به طور محکم روی پوست تثبیت کنند، و پورت تزریق جانبی اجازه میدهد داروهای اضافی بدون قطع اتصال اصلی به بیمار تزریق شوند.
“برانول” در ادبیات پزشکی: یک اصطلاح یا یک برند؟
تفاوت میان برانول و آنژیوکت در واقع یک تفاوت ماهوی در عملکرد یا طراحی فنی نیست، بلکه عمدتاً یک تفاوت «ترمینولوژیک» و «منطقهای» است. در بسیاری از کشورهای اروپایی و بخشهایی از آسیا، واژه برانول (Braunüle) به طور گسترده برای اشاره به کاتترهای وریدی محیطی به کار میرود. این واژه در واقع از نام شرکت معتبر تجهیزات پزشکی «B. Braun Melsungen» مشتق شده است.
هنگامی که این شرکت شروع به تولید کاتترهای وریدی محیطی نمود، محصولات خود را تحت نام «Braunüle» عرضه کرد. به دلیل کیفیت بالا و سهم بازار قابل توجه، نام تجاری مذکور به تدریج تبدیل به نام عمومی (Genericized Trademark) برای این دسته از محصولات در آن مناطق شد؛ همانند اتفاقی که برای واژههایی چون «کلینکس» یا «زیراکس» در سایر حوزهها رخ داده است. بنابراین، وقتی در محیط بالینی صحبت از برانول میشود، منظور همان کاتتر وریدی محیطی است که از نظر ساختار و عملکرد کاملاً مشابه آنژیوکت استاندارد است.
مقایسه دقیق عملکرد و کاربرد: شباهتها و تمایزها
در عمل، آنژیوکت و برانول هر دو برای هدف یکسانی طراحی شدهاند: برقراری دسترسی موقت به سیستم وریدی برای تجویز ایمن و پایدار مایعات. مهمترین فاکتور تمایزدهنده این ابزارها، نه نام آنها، بلکه ویژگیهای فیزیکی مانند گیج (Gauge)، طول کاتتر، و نرخ جریان (Flow Rate) است.
نقش سایز بر حسب گیج (Gauge) در انتخاب محصول
انتخاب آنژیوکت/برانول مناسب به شدت وابسته به نوع درمان و وضعیت بالینی بیمار است. گیج، که نشاندهنده قطر خارجی کاتتر است، با عدد به صورت معکوس رابطه دارد؛ به این معنی که کاتتر با گیج کوچکتر، قطر بزرگتری دارد و نرخ جریان بالاتری را پشتیبانی میکند. این استانداردگذاری سایز در هر دو نام تجاری/اصطلاح به طور یکسان رعایت میشود.
این ابزارها بر اساس کد رنگی بینالمللی شناسایی میشوند:
- گیج بزرگ (مانند ۱۶ یا ۱۴): معمولاً به رنگهای خاکستری و نارنجی، برای ترانسفوزیون سریع خون و مایعات در موارد تروما یا جراحیهای بزرگ که نیاز به جبران سریع حجم (Rapid Volume Resuscitation) وجود دارد، استفاده میشوند.
- گیج متوسط (مانند ۱۸ یا ۲۰): به رنگهای سبز و صورتی، رایجترین انتخاب برای تزریق عمومی، آنتیبیوتیکها و جراحیهای استاندارد.
- گیج کوچک (مانند ۲۲ و ۲۴): به رنگهای آبی و زرد، مناسب برای کودکان، بیماران مسن با رگهای شکننده یا تجویز داروهایی با سرعت تزریق پایین.
تفاوت در طراحی و مواد اولیه
اگرچه اصول طراحی یکسان است، تفاوتهایی جزئی ممکن است بین تولیدکنندگان مختلف مشاهده شود. این تفاوتها شامل:
- جنس کاتتر: برخی تولیدکنندگان از پلیاورتان برای کاهش احتمال کینک شدن (خمیدگی) استفاده میکنند.
- تکنولوژی نوک سوزن: برخی از سوزنها دارای نوک اریب سهبرشی (Triple-bevel Tip) هستند تا نفوذ نرمتر و کمدردتری داشته باشند.
- ویژگیهای ایمنی: امروزه، بسیاری از آنژیوکتهای مدرن دارای مکانیسمهای ایمنی هستند که پس از خروج سوزن، آن را به طور خودکار پوشش میدهند تا از جراحات ناشی از سوزنهای آلوده (Needlestick Injuries) جلوگیری شود. این ویژگیهای ایمنی، فاکتور مهمی در زمان خرید آنژیوکت است که باید مورد توجه قرار گیرد.
نتیجهگیری: انتخاب آگاهانه برای مدیریت درمان
در نهایت، برای متخصصان حوزه سلامت، درک این نکته ضروری است که “برانول” و “آنژیوکت” اغلب به یک مفهوم واحد و ابزار یکسان در سیستم وریدی محیطی اشاره دارند. تفاوت اصلی در ریشهیابی نام تجاری و پذیرش منطقهای است. هنگام تهیه تجهیزات، تمرکز اصلی باید بر روی ویژگیهای فنی و ایمنی محصول، خصوصاً گیج، طول و قابلیتهای ضدآلودگی (مانند وجود پورتهای بدون سوزن یا مکانیزمهای ایمنی) باشد تا بهترین نتیجه درمانی برای بیمار حاصل شود.
انتخاب کاتتر مناسب که بتواند حجم و سرعت جریان مورد نیاز را بدون آسیب رساندن به رگ تأمین کند، یک تصمیم بالینی حیاتی است که مستقیماً بر کارایی درمانهای تزریقی و کاهش عوارض جانبی تأثیر میگذارد.
سلام خوشحالم که با شما آشنا شدم من کامران نوروزی ام. کارشناس ارشد مهندسی پزشکی کنجکاو و عاشق نویسندگی داستان من دقیقا از زمانی شروع شد که با دنیای تجارت الکترونیک آشنا شدم از اون موقع تا حالا سعی کردم بهترین تجربه خرید و مشاوره آنلاین تجهیزات پزشکی رو به کاربران هاسپکسا منتقل کنم. و این داستان همچنان ادامه داره ….
