کالیبراسیون دستگاه الکتروشوک
کالیبراسیون دستگاه الکتروشوک

کالیبراسیون دستگاه الکتروشوک

دستگاه الکتروشوک یکی از حیاتی‌ترین و در عین حال پرخطرترین تجهیزات پزشکی در اتاق عمل و مراکز اورژانس است. به دلیل تماس مستقیم این دستگاه با قلب بیمار در لحظات حساس، دقت و صحت عملکرد آن فراتر از یک نیاز معمولی و در واقع مرز بین مرگ و زندگی است. این دستگاه انرژی عظیمی (تا ۴۰۰ ژول با ولتاژی بیش از ۶۰۰۰ ولت و جریانی فراتر از ۲۰ آمپر) را در کسری از ثانیه تخلیه می‌کند؛ بنابراین، کوچک‌ترین خطا در کالیبراسیون می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.

نقش حیاتی دفیبریلاتور در احیای قلبی

زمانی که ضربان قلب متوقف شده و علائم گردش خون از بین می‌رود، ایست قلبی رخ داده است. شایع‌ترین علت این وضعیت، ریتم غیرطبیعی فیبریلاسیون بطنی (VF) است. دستگاه دفیبریلاتور با اعمال یک شوک الکتریکی قوی و کنترل‌شده، این ریتم‌های مرگبار را اصلاح کرده و فرصت بازگشت به ریتم طبیعی را به قلب می‌دهد.

انواع حالت‌های عملکردی و اهمیت زمان‌بندی

دستگاه الکتروشوک معمولاً در دو مود اصلی استفاده می‌شود:

  1. دفیبریلاسیون (Defibrillation): برای درمان فیبریلاسیون بطنی و تاکی‌کاردی بطنی بدون نبض.

  2. کاردیوورژن (Cardioversion): برای درمان فیبریلاسیون دهلیزی. در این حالت، دستگاه باید شوک را دقیقاً هماهنگ با موج R در سیگنال ECG تخلیه کند.

نکته فنی: در حالت سینکرونایز (کاردیوورژن)، پیک خروجی باید طبق استاندارد ANSI/AAMI با تأخیر حداکثر ۳۰ میلی‌ثانیه نسبت به موج R تخلیه شود. عدم رعایت این زمان‌بندی می‌تواند منجر به بروز VF و مرگ بیمار گردد.

دستگاه الکتروشوک

پارامترهای کلیدی در کالیبراسیون الکتروشوک

با استفاده از دستگاه آنالایزر (کالیبراتور) الکتروشوک، پارامترهای زیر باید به دقت اندازه‌گیری شوند:

  • انرژی خروجی: بررسی میزان اختلاف انرژی انتخابی با انرژی واقعی (تلرانس مجاز: حدود ۱۵٪ یا ±۲ ژول در مقاومت ۵۰ اهم).

  • پیک ولتاژ و جریان: اطمینان از صحت خروجی الکتریکی.

  • زمان شارژ و دشارژ: دستگاه باید بتواند ۱۵ پالس با حداکثر انرژی را در کمتر از ۵ دقیقه دشارژ کند.

  • طول موج خروجی: اندازه‌گیری در نقاط ۱۰٪ و ۵۰٪ از پیک ولتاژ.

  • ایمنی الکتریکی: شامل جریان نشتی بدنه و مقاومت زمین.

تجهیزات مورد نیاز برای آزمون‌های کالیبراسیون و PM

برای انجام نگهداشت پیشگیرانه (PM) که در دوره‌های ۶ و ۱۲ ماهه الزامی است، تجهیزات زیر مورد نیاز است:

  1. آنالایزر الکتروشوک (با قابلیت شبیه‌سازی مقاومت ۵۰ اهمی بدن).

  2. سیمولاتور ECG برای تست آریتمی‌ها و تشخیص موج R.

  3. آنالایزر ایمنی الکتریکی (Electrical Safety Analyzer).

  4. اهم‌متر دقیق و کرونومتر.

جدول حدود مجاز در آزمون‌های کمی کالیبراسیون

خلاصه‌ای از استانداردهای پذیرش در تست‌های عملکردی الکتروشوک:

شرح آزمون محدوده مجاز (Acceptance Limit)
مقاومت زمین $\leq 0.5 \Omega$
جریان نشتی بدنه $\leq 300 \mu A$
پیوستگی پدل‌ها $\leq 0.15 \Omega$
دقت انرژی خروجی $\pm 15\%$ یا $2J \pm$
زمان شارژ حداکثری $\leq 15 \text{ sec}$
پایداری انرژی (پس از ۶۰ ثانیه) $\geq 85\%$ مقدار اولیه
حد انرژی پدل داخلی $\leq 50 J$

چرا نگهداشت پیشگیرانه (PM) ضروری است؟

بسیاری از شکست‌های احیا نه به دلیل خطای پزشکی، بلکه به دلیل نقص فنی دستگاه رخ می‌دهند. مشکلاتی مانند باتری‌های ضعیف (رایج‌ترین دلیل خرابی)، خرابی کابل پدل‌ها یا عدم تطابق انرژی نمایش داده شده با انرژی تخلیه شده، تنها از طریق بازبینی‌های دوره‌ای و کالیبراسیون دقیق قابل شناسایی هستند.

برای خرید تجهیزات پزشکی می توانید از سایت هاسپکسا خریداری کنید.