شستشوی گوش در منزل با سرنگ
حدود ۵ درصد از بزرگسالان و تا ۱۰ درصد از کودکان، مشکل تجمع بیش از حد جرم گوش (سرومن) را تجربه می کنند. شستشوی گوش در منزل اگر به درستی انجام شود، یک روش مؤثر و کم هزینه برای رهایی از این مشکل است.
شستشوی گوش چگونه انجام می شود؟
شستشوی گوش یک فرآیند پزشکی یا خانگی است که هدف از آن، خارج کردن تجمعات اضافه و سفت شده جرم گوش (واکس گوش یا سرومن) از کانال خارجی گوش است. تجمع بیش از حد سرومن می تواند باعث کاهش شنوایی، احساس پری در گوش، وزوز گوش یا حتی درد شود.
این فرآیند اساساً بر مبنای تزریق ملایم و کنترل شده یک محلول گرم به داخل کانال گوش است. این محلول به آرامی جرم سفت شده را نرم و شل کرده و آن را به بیرون می راند. این کار معمولاً توسط پزشک یا پرستار با استفاده از دستگاه های مخصوص پمپ آب انجام می شود، اما با رعایت نکات ایمنی، می توان آن را با وسایلی ساده تر مانند سرنگ های بدون سوزن در منزل نیز انجام داد.
نکته مهم این است که جرم گوش یک ماده طبیعی و ضروری برای حفظ سلامت گوش است. این ماده خاصیت ضدباکتریایی دارد و از پوست کانال گوش محافظت می کند. بنابراین، هدف از شستشو، پاک کردن کامل گوش نیست، بلکه از بین بردن توده های سفت شده ای است که باعث انسداد شده اند.
روش شستشوی گوش در خانه
اگر تصمیم گرفته اید برای حل مشکل انسداد جزئی، طرز شستن گوش در خانه را با استفاده از سرنگ امتحان کنید، باید مراحل زیر را با دقت و حوصله دنبال کنید. تأکید کنیم که این روش فقط برای افرادی مجاز است که هیچ گونه سابقه پارگی پرده گوش یا جراحی گوش ندارند.
مرحله ۱: نرم کردن جرم گوش (آماده سازی)
قبل از شستشو، جرم سفت شده باید نرم شود تا فرآیند خروج آسان تر باشد. می توانید از قطره های مخصوص نرم کننده جرم گوش (مانند پراکسید هیدروژن رقیق شده، روغن های معدنی یا قطره های تجاری) استفاده کنید. چند قطره از محلول را دو تا سه بار در روز و به مدت حداقل سه تا پنج روز قبل از شستشو، داخل گوش بریزید. این مرحله بسیار حیاتی است. تلاش برای شستن جرم سخت و سفت شده، می تواند باعث آسیب یا درد شود.
مرحله ۲: تهیه ابزار و محلول شستشو
برای انجام ایمن شستشوی گوش در منزل، باید سرنگ و محلول مناسب را تهیه کنید. از سرنگ های بزرگ (مانند ۱۰ یا ۲۰ میلی لیتری) بدون سوزن استفاده کنید. هنگام خرید سرنگ، مطمئن شوید که سرنگ دارای نوک صاف یا پلاستیکی مخصوص شستشو باشد تا آسیبی به کانال گوش نرسد. این سرنگ ها جزو لوازم مصرفی پزشکی محسوب می شوند. برای محلول شستشو هم از آب استریل یا آب مقطر استفاده کنید. آب باید هم دمای بدن باشد (حدود ۳۷ درجه سانتی گراد). استفاده از آب سرد یا داغ می تواند باعث سرگیجه شود. در ضمن یک ظرف برای جمع آوری مایعات خروجی، یک حوله تمیز و پنبه هم همراه داشته باشید.
مرحله ۳: انجام فرآیند شستشو
حالا نوبت به نحوه شستن گوش در خانه می رسد.
- وضعیت بدن: سر خود را کج کنید به طوری که گوش مورد نظر رو به بالا باشد. یا می توانید در کنار سینک ظرفشویی یا حمام بنشینید و سر را کج کنید.
- کشیدن گوش: برای باز کردن کانال گوش و صاف شدن مسیر، لاله گوش (بخش بالایی) را به آرامی به سمت بالا و عقب بکشید.
- تزریق: سرنگ را با محلول شستشوی گرم پر کنید. نوک سرنگ را به آرامی در ابتدای کانال گوش قرار دهید (هرگز آن را عمیق فرو نکنید).
- فشار ملایم: محلول را با فشاری ملایم (و نه شدید) تزریق کنید. هدف این است که آب به آرامی وارد کانال شود و در پشت جرم سفت شده حرکت کند.
- خروج مایعات: بعد از تزریق، سر خود را به سمت پایین و طرف شانه کج کنید تا مایع به همراه جرم نرم شده از گوش خارج شود و در ظرف جمع آوری بریزد.
- تکرار: این عمل را تا زمانی که احساس کنید آب خروجی شفاف شده یا جرم قابل توجهی خارج شده است، تکرار کنید (معمولاً چند بار کافی است).
مرحله ۴: خشک کردن گوش
بعد از شستشوی گوش در منزل، گوش را به آرامی خشک کنید تا از عفونت قارچی یا باکتریایی جلوگیری شود. سر را به جهات مختلف کج کنید تا آب باقی مانده خارج شود. می توانید از سشوار با حرارت بسیار ملایم و از فاصله دور استفاده کنید یا چند دقیقه پنبه را در دهانه گوش قرار دهید. هرگز از گوش پاک کن استفاده نکنید.
بهترین شستشوی گوش در منزل
برای اینکه طرز شستن گوش در خانه شما مؤثر و کاملاً ایمن باشد، رعایت این نکات تخصصی ضروری است:
| نکته طلایی | جزئیات مهم | چرا باید انجام شود؟ |
| استفاده از سرنگ منحنی | در صورت امکان، از سرنگ هایی استفاده کنید که کمی نوک منحنی دارند. | تزریق را به جای پرده گوش، به سمت دیواره کانال هدایت می کند و ایمنی را افزایش می دهد. |
| دمای آب ایده آل | حتماً از آب استریل با دمای نزدیک به ۳۷ درجه سانتی گراد استفاده شود. | آب سرد یا گرم باعث تحریک کانال گوش شده و سرگیجه شدید ایجاد می کند. |
| عدم استفاده از گوش پاک کن | هرگز برای خشک کردن یا پاکسازی بعد از شستشو، گوش پاک کن وارد گوش نکنید. | گوش پاک کن جرم را به عقب هل داده و آن را به پرده گوش نزدیک می کند. |
| انتظار برای نرم شدن | فرآیند نرم سازی جرم را حداقل ۳ تا ۵ روز قبل از شستشو شروع کنید. | تلاش برای شستن جرم سخت، بی فایده بوده و فشار زیادی به گوش وارد می کند. |
در صورت نیاز به ابزار بهتر برای شستشوی گوش در منزل، می توانید از کیت های مخصوص شستشوی گوش خانگی استفاده کنید که به عنوان تجهیزات پزشکی کوچک در داروخانه ها عرضه می شوند.
شستشوی گوش ضرری دارد؟
پاسخ کوتاه این است: بله، اگر به درستی انجام نشود یا در شرایط ممنوعه استفاده شود، شستشوی گوش در منزل می تواند ضرر داشته باشد. موارد ممنوعیت مطلق (خطرات جدی) سه مورد است. اولا اگر پرده گوش آسیب دیده باشد، تزریق آب می تواند مستقیماً وارد گوش میانی شده و باعث عفونت های جدی و از دست دادن شنوایی دائمی شود. ثانیا اگر گوش شما در حال حاضر عفونت دارد، دردناک است یا ترشحاتی دارد، شستشو دادن می تواند عفونت را بدتر کرده یا به قسمت های داخلی گوش منتقل کند. ثالثا اگر به تازگی عمل جراحی در گوش داشته اید (مانند نصب لوله تهویه)، مطلقاً نباید شستشو انجام دهید. خطرات ناشی از اجرای نادرست هم سه مورد است. سرگیجه و حالت تهوع: ناشی از استفاده از آب با دمای نامناسب، مورد اول است. آسیب به پرده گوش ناشی از تزریق محلول با فشار بسیار زیاد یا فرو بردن بیش از حد نوک سرنگ به داخل کانال، مورد دوم است. مورد سوم هم به دام افتادن آب است. اگر آب به طور کامل خارج نشود، می تواند باعث رشد قارچ و عفونت در کانال گوش شود.
بنابراین، نحوه شستن گوش در خانه باید همیشه با فشار ملایم و احتیاط کامل انجام شود. اگر بعد از انجام فرآیند، همچنان احساس انسداد یا کاهش شنوایی کردید، اصرار به تکرار نکنید و حتماً برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنید. سلامت گوش ها بسیار حساس است و تشخیص درست مشکلات گوش تنها توسط پزشک امکان پذیر است.
نتیجه گیری
شستشوی گوش در منزل با سرنگ، یک روش عالی و کم هزینه برای رفع انسداد جزئی جرم گوش است، به شرطی که فرد سابقه آسیب پرده گوش نداشته باشد. با رعایت دقیق طرز شستن گوش در خانه (شروع با نرم سازی جرم و استفاده از آب هم دما با بدن و فشار ملایم)، می توانید گوش هایی تمیز و سالمی داشته باشید.
