طریقه وصل میکروست به سرم
تا به حال برایتان پیش آمده که بسته یک ست سرم را باز کنید و با دیدن لولههای تو در تو، گیرههای رنگارنگ و آن محفظه استوانهای بزرگ، کمی گیج شوید؟ اگر پاسختان مثبت است، اصلاً نگران نباشید. شما تنها نیستید. وصل کردن میکروست به سرم یکی از آن مهارتهای پرستاری است که در نگاه اول پیچیده و ترسناک به نظر میرسد، اما وقتی قلق آن را یاد بگیرید، از بستن بند کفش هم سادهتر میشود.
اگر مقاله قبلی ما در مورد اینکه میکروست چیست؟ را مطالعه کرده باشید، میدانید که این وسیله چقدر در نجات جان نوزادان و بیماران حساس نقش دارد. اما داشتن بهترین ابزار دنیا هم بیفایده است اگر ندانیم چطور آن را آماده کنیم. اشتباه در این پروسه یعنی ورود هوا به رگ (آمبولی)، هدر رفتن داروی گرانقیمت یا عدم تنظیم دقیق دوز دارو.
آموزش وصل میکروست
قبل از اینکه به سراغ اسپایک و کیسه سرم برویم، بیایید اصول اولیه را مرور کنیم. در دنیای استفاره از تجهیزات پزشکی أصلا نباید عجله کنید. اولین قدم، آمادهسازی محیط و وسایل است. شما به یک پایه سرم، کیسه سرم تجویز شده، یک عدد میکروست استریل، پد الکلی و دستکش نیاز دارید.
یک نکته حیاتی قبل از باز کردن بسته: همیشه تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی میکروست را چک کنید. اگر کاغذ بسته پاره شده یا خیس شده باشد، آن وسیله دیگر استریل نیست و استفاده از آن یعنی وارد کردن باکتریها به خون بیمار. پس از اطمینان، دستهایتان را با دقت بشویید و دستکش بپوشید. ایمنی در استفاده از لوازم مصرفی پزشکی حرف اول را میزند.
گام اول: همه گیره ها باید بسته باشند
وقتی میکروست را از بسته خارج میکنید، لولهها معمولاً رها هستند. بزرگترین اشتباهی که افراد تازهکار انجام میدهند این است که بلافاصله اسپایک را وارد سرم میکنند. نتیجه؟ مایع با فشار وارد محفظه میشود، همه جا خیس میشود و هواگیری آن تقریباً غیرممکن میگردد.
راز موفقیت اینجاست: قبل از هر کاری، میکروست را در دست بگیرید و تمام گیرهها را ببندید.
- گیره بالای محفظه: یک گیره اسلایدی یا غلطکی در بالای استوانه مدرج وجود دارد. آن را محکم ببندید.
- گیره پایین لوله: گیره غلطکی اصلی که سرعت تزریق را کنترل میکند و در انتهای لوله قرار دارد را هم کاملاً ببندید. حالا که همه راهها بسته است، شما فرمانده میدان هستید و هیچ مایعی بدون اجازه شما حرکت نمیکند.
گام دوم: اتصال به منبع
حالا نوبت اتصال است. درپوش پلاستیکی روی کیسه سرم را بردارید و محل ورود را با پد الکلی ضدعفونی کنید. سپس محافظ روی میخ تیز پلاستیکی میکروست (اسپایک) را بردارید. دقت کنید: هرگز به نوک اسپایک دست نزنید، چون باید کاملاً استریل وارد سرم شود.
با یک دست کیسه سرم را نگه دارید و با دست دیگر اسپایک را با حرکات چرخشی (پیچشی) و فشار رو به جلو، وارد پورت کیسه سرم کنید. فشار باید کافی باشد تا اسپایک کاملاً فیکس شود. حالا با خیال راحت کیسه سرم را به پایه آویزان کنید. نترسید، چون گیرهها بسته هستند، هیچ اتفاقی نمیافتد. این روش ایمنترین طریقه وصل میکروست به سرم است.
گام سوم: پر کردن محفظه مدرج (Burette)
تفاوت اصلی میکروست با ست معمولی در این مرحله است. ما نمیخواهیم مایع مستقیماً برود پایین؛ میخواهیم اول پیمانه کنیم.
- گیره بالایی (بین کیسه سرم و استوانه) را باز کنید.
- مشاهده میکنید که سرم وارد محفظه استوانهای میشود.
- چشمتان به درجهبندیها باشد. اگر پزشک دستور داده ۵۰ سیسی دارو بدهید، اجازه دهید مایع تا خط ۵۰ (یا کمی بیشتر برای هواگیری) بالا بیاید.
- به محض رسیدن به حجم دلخواه، گیره بالا را ببندید.
چرا بستن گیره بالا حیاتی است؟ اگر گیره بالا باز بماند، میکروست دقیقاً مثل یک ست سرم معمولی عمل میکند و خطر دریافت بیش از حد مایع برای بیمار وجود دارد. تمام فلسفه میکروست این است که ارتباط مخزن اصلی با بیمار قطع شود و بیمار فقط مایع داخل استوانه را دریافت کند.
گام چهارم: هواگیری
این مرحله جایی است که مهارت شما مشخص میشود. هدف این است که لوله را پر از مایع کنیم بدون اینکه حتی یک حباب هوا باقی بماند.
- پر کردن قطرهچکان: زیر استوانه مدرج، یک محفظه کوچک و شفاف (Drip Chamber) وجود دارد. آن را با دو انگشت فشار دهید و رها کنید (پمپاژ کنید) تا حدود یکسوم یا نصف آن پر از مایع شود. اگر این کار را نکنید، هوا مستقیماً وارد لوله میشود.
- جاری کردن مایع: حالا انتهای لوله را روی یک رسیور یا سطل زباله بگیرید و گیره غلتکی پایین را خیلی آرام باز کنید.
- مشاهده حرکت: مایع شروع به پایین رفتن میکند. با دقت مسیر حرکت مایع را دنبال کنید. سرعت را طوری تنظیم کنید که مایع یکسره پایین برود و تلاطم نداشته باشد (تلاطم باعث ایجاد حباب میشود).
- ضربه زدن: اگر حبابهای ریزی به دیواره لوله چسبیدهاند، با ناخن چند ضربه آرام به لوله بزنید تا جدا شده و خارج شوند.
- وقتی مایع از انتهای ست خارج شد و مطمئن شدید هیچ هوایی در مسیر نیست، گیره پایین را مجدداً ببندید.
گام پنجم: افزودن دارو در صورت نیاز
بسیاری از اوقات، میکروست برای تزریق آنتیبیوتیک یا داروهای خاص استفاده میشود. روی درپوش محفظه استوانهای، یک پورت پلاستیکی (معمولاً سفید یا رنگی) وجود دارد که سوپاپدار است. شما باید دارو را با سرنگ بکشید، پورت را با الکل تمیز کنید و دارو را از طریق همین دریچه به داخل استوانه (که قبلاً با سرم پر کردهاید) تزریق کنید. سپس استوانه را کمی به آرامی تکان دهید تا دارو و سرم مخلوط شوند. این کار باعث میشود غلظت دارو یکنواخت شود.
گام ششم: اتصال نهایی به بیمار
حالا همه چیز آماده است. ست شما هواگیری شده و حاوی دوز دقیق دارو است. کانکتور انتهای میکروست را به آنژیوکت بیمار متصل کنید. (اگر مدل پیچی یا Luer Lock است، آن را بپیچانید تا محکم شود و اگر ساده است با فشار جا بزنید). گیره غلتکی را باز کنید و تعداد قطرات را تنظیم کنید. یادآوری مهم: در میکروستهای استاندارد، ۶۰ قطره برابر با ۱ سیسی است. پس اگر میخواهید ۶۰ سیسی در ساعت تزریق کنید، باید سرعت را روی ۶۰ قطره در دقیقه تنظیم نمایید.
عیبیابی: اگر سرم جریان پیدا نکرد چه کنیم؟
گاهی اوقات همه مراحل نحوه وصل میکروست به سرم را درست انجام میدهید، اما مایع پایین نمیرود. مشکل کجاست؟
- چک کردن دریچه هوا (Air Vent): روی درپوش محفظه استوانهای، یک دریچه کوچک فیلتردار وجود دارد. این دریچه باید باز باشد تا هوا بتواند وارد محفظه شده و جایگزین مایع خروجی شود. اگر این دریچه بسته باشد یا فیلترش خیس شده باشد، داخل محفظه خلاء ایجاد شده و جریان قطع میشود.
- چک کردن گیرهها: مطمئن شوید لوله جایی تا نخورده باشد و گیره غلتکی کاملاً باز باشد.
- ارتفاع پایه: بر اساس قانون جاذبه، کیسه سرم و میکروست باید حداقل ۵۰ تا ۸۰ سانتیمتر بالاتر از سطح بدن بیمار باشند.
جمع بندی
یادگیری طریقه وصل میکروست به سرم شاید در ابتدا پروسهای طولانی به نظر برسد، اما تمام این مراحل در عمل کمتر از دو دقیقه زمان میبرند. کلید اصلی، حفظ خونسردی و رعایت ترتیب مراحل است. همچنین فراموش نکنید هنگام خرید میکروست، به کیفیت گیرهها، شفافیت لوله، و سلامت بستهبندی توجه کنید؛ چون ابزار بیکیفیت ممکن است روند تزریق را مختل کند.
بردیا هستم سئوکار و برنامه نویس وبسایت، همچنین تولید محتوا هم انجام میدم.
