نخ های جراحی و انواع آن Surgical Sutures

انواع نخ جراحی

نخ های جراحی و انواع آن Surgical Sutures

راهنمای جامع نخ های جراحی شامل اطلاعات کاربری خصوصیات نخ های جراحی مونوکریل, نایلونی ,کات گوت, ویکریل می باشد. بخیه زدن یک تکنیک رایج بستن زخم است و مقاومت کششی بالاتری نسبت به چسب های جراحی یا منگنه ها ارائه می دهد. این راهنما با داشتن اطلاعات جامع شما را از مطالعه چندین مقاله بی نیاز خواهد کرد بهتون قول می دیم بعد از خوندن این مقاله مطلبی نباشه که شما درباره نخ بخیه جراحی لازم به دونستنش باشین و ازش اطلاع نداشته باشین. امیدوارم از مطالعه مقاله لذت ببرید.

مقدمه

نخ های بخیه به صورت تک و یا چند فیلامنتی (رشته ای) برای در کنار هم نگه داشتن بافت های دچار جراحت شده ,گره زدن انتهای رگ ها و جهت جلوگیری از خونریزی تا زمان بهبودی مورد استفاده می باشند.
نخ های بخیه ممکن است دارای پوششی از چربی – فلوئورو کربنها و سیلیکن ها بر روی سطح خود باشند که این امر باعث کاهش خاصیت مویینگی و بهبود خواص دیگر نخ های چند فیلامنتی می شود. در دسته بندی نخهای جراحی را به دو دسته صاف و قیطانی تقسیم بندی می کنند. نوع قیطانی از نظر کارکرد راحت تر بوده و گره پایدارتی را از نظر استحکامی به وجود می آورد حال آنکه نخ های بخیه صاف در مقابل از نظر عبور از بافت راحت تر عمل کرده و همچنین راحت از بافت نیز بیرون کشیده می شوند.
اختراع «نخ بخیه» از قرون گذشته از سوی یک دانشمند مشهور اسلامی اندلسی به نام «ابوالقاسم الزهراوی» اختراع شده و برای نخستین‌بار او بود که نخستین جراحی‌ها را در داخل شکم انسان با استفاده از نخ بخیه‌ای که از روده گربه تهیه شده بود انجام داد و به این مناسبت در تاریخ علوم طب سنتی نام او برای نخستین بار به عنوان کسی که برای جلوگیری از خونریزی اقدام به بستن سرخرگ‌ها کرد، به ثبت رسیده است.

راهنمای انتخاب سایز مناسب نخ جراحی

نخ های بخیه
 
نخ های جراحی بر حسب ضخامت دسته بندی می شوند. اندازه نخ ها از ضخیم ترین آنها یعنی 7 در بازار تجهیزات پزشکی تا نازکترین آنها که 11/0 وجود داشته هر چه نخ از 1 به بعد بر شماره اش افزوده شود ضخیم تر می شود و هر چه صفر به آن اضافه شود نازکتر می شود. بنابر این شماره 7 بزرگترین و شماره 11/0 کوچکترین نخ از نظر قطر است. اسکار ناشی از بخیه در نخ های ضخیم تر خیلی بیشتر از نخ های نازکتر است، البته به نوع نخ نیز بستگی داشته. هر چه نخ نازکتر باشد صدمه آن به بافت کمتر است و عکس العمل کمتری در بافت ایجاد می کند. قابلیت انعطاف بیشتری دارد و کمترین اسکار را در پوست ایجاد می کند.

انواع نخ های بخیه 

نخ بخیه برای دوخت بافت‌های بدن در روند عمل جراحی یا درمانی به کار می‌رود و انواع مختلفی دارد. در ادامه این مطلب مجله تجهیزات پزشکی هاسپکسا به برخی از انواع نخ بخیه اشاره شده است:

  1. نخ بخیه جذبی (Absorbable Suture):
    • این نخ‌ها در داخل بدن تدریجاً جذب می‌شوند و نیازی به خارج کردن آنها نیست. معمولا بسته به نوع زخم و بخیه صورت گرفته ممکن است زمان جذب آن متفاوت باشد.
    • معمولاً این نخ‌ها از موادی مانند پلی‌گلیکولید، پلی‌لاکتید، پلی‌کاپرولاکتون، یا پلی‌دیوکسانون ساخته می‌شوند.
  2. نخ بخیه غیرجذبی (Non-Absorbable Suture):
    • این نخ‌ها در داخل بدن جذب نمی‌شوند و باید بعد از بهبود زخم یا پس از مدت زمان مشخصی خارج شوند. معمولا از این بخیه‌ها برای زخم‌های عمیق‌تر استفاده می‌شود.
    • این نوع از نخ‌های بخیه معمولاً از موادی مانند پروپیلن (نایلون)، پلی‌تترافلوئوروئتیلن (PTFE)، پلی‌استر، یا استیلنر (نخ‌های فلزی) ساخته می‌شوند.
  3. نخ‌های بخیه تکمیلی (Suture Ligature):
    • این نخ‌ها معمولاً برای بستن عروق و انجام جراحی‌های عروقی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
    • معمولاً از موادی مانند پلی‌پروپیلن یا نایلون ساخته می‌شوند.
  4. نخ بخیه میکروسرژری (Microsurgical Suture):
    • این نخ‌ها برای جراحی‌های میکروسرژری و ایجاد اتصالات دقیق در بافت‌های بسیار کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرند.
    • ضخامت بسیار نازک و مقاومت بالا دارند.
  5. نخ‌های بخیه خاصی (Specialized Sutures):
    • برای نیازهای خاص ممکن است نخ‌های بخیه با ویژگی‌های خاصی مانند مقاومت به حرارت بالا (برای جراحی‌های لیزر) یا مقاومت به ترشحات بدن (برای جراحی‌های درون بدنی) استفاده شوند.
نخ جراحی

مواد تشکیل دهنده نخ های جراحی

نخ های جراحی معمولا از زیر مخاط روده گوسفند یا بافت سروزی روده گاو یا مواد پلیمری ساخته می شود.
میزان جذب آن بستگی به عوامل زیر دارد:
* نوع بافت: کاتگوت در بافت های سروزی و مخاطی سریعتر و در چربی زیر پوست آهسته تر جذب می شود.
* وضعیت بافت: زمانی که در بافت عفونتی وجود داشته باشد ، سرعت جذب افزایش می یابد.
* وضعیت سلامت بیمار: در بیماران دچار سوء تغذیه یا بافت های آزرده سریعتر جذب می شود. در بیماران پیر یا ناتوان ممکن است به مدت طولانی باقی بماند.

پیشنهاد سردبیر:

حتما بعد از مطالعه این مقاله یک سری به مقاله ” کیت پی آر پی چیست؟” نیز بزنید.

 

 

 


نخ های جراحی قابل جذب و غیر قابل جذب

  • نخ های قابل جذب طبیعی
نخ های قابل جذب ساده یا پلین (Plain Suture):
  • نوع : کلاژن (ریز رشته های مخاطی از روده گوسفند یا غشای روده ی گاو)
  • میزان جذب : هضم آنزیم های گوارشی به طور کامل طی مدت ۷۰ روز صورت می گیرد و جذب سریعتر آن.
  • قدرت کشش : علائم آن بین ۷-۱۰ روز کاهش می یابد ;۰% آن بین ۲_۳ هفته
  • عملکرد بافت ها : عملکرد انفعالی را مشخص می کند.
  • کاربرد معمول : باعث توقف خونریزی می شوند، التیام بافت های مرمت شده، مسدود کردن رگ های کوچک،نزدیک کردن زیر شاخه ها.
  • رنگ بسته بندی : زرد
  • رنگ نخ بخیه : زرد،قهوه ای مایل به زرد
  • سایر : در محلول الکل نگه داری می شود، دوام متفاوتی در بین مسیر بخیه دارد، اندازه حفره به اندازه معمول شکل می گیرد.
نخ جراحی کات گوت ساده (Plain Catgut Suture):
کاتگوت از مواد کلاژنی تهیه می شود که از زیر مخاط روده گوسفند یا بافت سروزی روده گاو ساخته می شود. شماره این نخ ها بین 3 تا 7-0 است. کات گوت بوسیله آنزیم های بدن جذب می شود ، بنابراین به عنوان جسم خارجی در بدن باقی نمی ماند. کات گوت ساده نسبتا سریع و معمولا در فاصله 5-10 روز قدرت استحکام خود را از دست می دهند و در فاصله 70 روز در بافت های بدن هضم و جذب می شوند. برای انسداد عروق کوچک و بخیه زدن چربی در زیر پوست بکار می رود. در اندازه های 3 تا 5-0 وجود دارد. رنگ طبیعی آن زرد است اما ممکن است با رنگهای آبی یا سیاه رنگ آمیزی شود.

کاتگوت کرومیک Chromic Catgut:

نخ های ساده را در نمک کرومیک قرار می دهند و به این وسیله مدت جذب آن را افزایش می دهند. در لیگاتور عروق بزرگ و در بافتهایی که نمی توان از نخ های غیر قابل جذب به دلیل خاصیت سنگ سازی آن استفاده کرد،بکار می رود (مثل دستگاه ادراری و کیسه صفرا) این نخ ها برای فاشیا (فاسیا) مناسب نیستند، چرا که قدرت کشش آن سریع از بین می رود. اگر میزان جذب آن طبیعی باشد زخم را به مدت 14 تا 21 روز محافظت می کند و در طول 90 روز به طور کامل جذب می گردد.اندازه های آن از 3 تا 7-0 است و ممکن است با رنگ های آبی یا سیاه رنگ آمیزی شود.

کلاژن Collagen:

از فیبرهای کلاژن تاندن گاو گرفته می شود. شماره آن از 4-0 تا 8-0 است. قابلیت انعطاف خوبی دارد و بیشتردر جراحی های چشم مورد استفاده قرار میگیرد.

نکته:

این نخ های بخیه در پاکت های حاوی مایع، معمولا آب یا الکل، برای حفظ قابلیت انعطاف آن نگهداری می شود. به همین خاطر هم به محض خارج شدن از پاکت، باید مورد استفاده قرار گیرد. اگر به مدت طولانی بدون استفاده بماند الکل آن تبخیر شده و قابلیت انعطاف آن از بین می رود.

 

  • نخ های قابل جذب غیر طبیعی و مصنوعی

نخ ویکریل (پلی گلاکتین):

این نخ قابل جذب می باشد.جذب نخ و پوشش آن توسط هیدرولیز است. این نخ در مدت 14 روز حدود 65% توانایی کشش خود را از حفظ می کند و در بیست و یک روز حدود 40% باقی مانده و در زمان حدود 56 تا 70 روز بعد از مصرف توده نخ از بین می رود. با اینکه این نخ چندرشته ای است ولی با پوشش خود صاف تر شده ، عبور از نسج آسان می گردد. این نوع نخ نسبت به کاتکوت ساده و کرومیک که در موارد بخیه زدن جدار های پرچرب لیز می خورند ، به آسانی در دست جراح جمع و جور می گردد. این نخ را در مواردی که برای بستن پوست و یا ملتحمه چشم استفاده می شود ، به علت ایجاد تحریک موضعی لازم است قبل از هفت روز خارج کرد. از این نخ در مواردی که بافت ها تحت کشش هستند و بهم نمی رسند نمی توان استفاده کرد.

برای بستن جدار شکم (فاشیا) استفاده نمی شود و مصرف آن در بافت های قلبی – عروقی و اعصاب تایید نشده است ولی موارد استفاده آن در لیگاتور و بخیه در نقاطی که نخ قابل جذب مناسب باشد ، می باشد.

 

  • نخ های غیر قابل جذب Non absorbable suture

نخ هایی که از پیله کرم ابریشم تهیه می شوند. موم و مواد چسبناک را از روی رشته های نخ تمیز کرده ورشته ها بهم تابیده می شوند و به صرت چند رشته ای تهیه می شوند.معمولا چون رشته های بهم تابیده قدرت و استحکام بیشتری دارند. بیشتر مورد استفاده قار می گیرند.

این نخ های جراحی معمولا به رنگ سیاه هستند، اما ممکن است به رنگ سفید نیز وجود داشته باشند. اندازه آنها از 5 تا 9-0 است. نخ سیلک حقیقتا غیر قابل جذب نیست و معمولا این نخ بعد از گذشت یک سال قدرت استحکام خود را از دست می دهد و بعد از دوسال ناپدید می شود. این نخ محافظ خوبی برای زخم است، بخصوص هنگامی که بیمار میخواهد سیعتر راه بیفتد. در بافت کمتر از کات گوت عکس العمل ایجاد میکند، اما مانند بقیه نخ های غیر قابل جذب کاملا به عنوان یک ماده بی جان در بدن عمل نمیکند. بطور مکرر در بافت سروزی دستگاه گوارش و دوختن فاسیا به شرطی که عفونت نداشته باشد مورد استفاده قرار می گیرد.

سیلک خالص Virgin Silk :

سیلک خالص بصورت چند رشته ای بهم تابیده شده و نخ های شماره 8-0 و 9-0 را می سازد و برای نزدیک کردن بافت های نرم بکار می رود، بخصوص در جراحی های چشم. این نخ ها به رنگ سیاه یا سفید وجود دارند.

نخ پنبه ای Cotton :

از فیبرهای سلولز طبیعی ساخته می شوند. که به صورت نخ های تابیده شده و به شکل های چندرشته ای اند. اندازه آنها از 1 تا 5-0 است . معمولا سفید هستند ولی ممکن است به رنگ صورتی یا آبیی رنگ هم رنگ آمیزی شوند. این نخ ضعیفترین نخ غیر قابل جذب است. در حالی که اگر خیس شود قدرت استحکام آن افزایش می یابد برعکس سیلک. قبل از استفاده از این نخ ها باید آنها را خیس کرد، خیس کردن باعث افزایش 10% به قدرت استحکام نخ می شود. مانند سیلک در اکثر بافت های بدن بصورت لیگاتور یا بخیه مورد استفاده قرار می گیرد اما همانند سیلک مفید نیست.

نخ های بخیه جراحی

نخ کتانی Linen :

نخ کتان از فیبر خام کتان ساخته می شود. این نخ ها روی هم تابیده شده و روی آن روکش های مخصوصی جهت انعطاف پذیر کردن آن و نرم بودن در هنگام عبور از بافت، کشیده می شود. قدرت استحکام آن کمتر از تمام نخ های غیر قابل جذب است. اندازه های 0 تا 2-0 وجود دارد. بیشتر در جراحی دستگاه گوراش مورد استفاده قرار می گیرد.

نخ های فولادی ضد زنگ یا نخ های سیمی Stainless Steel or Wire :

از آلیاژ فلز آهن با کربن کم ساخته میشود.فرمول این نخ های بخیه شبیه فزاتی است که برای ساخت پروتز و مواد کاشتنی استفاده می شود. این نخ ها در جراحی های توراکس، در ترمیم تاندون، در عمل های ارتوپدی و جراحی اعصاب و بستن زخم های جراحی عمومی استفاده می شوند.

 

  • نخ های غیر قابل جذب مصنوعی

با اینکه نخ سیلک بعنوان نخ غیر قابل جذب اکثریت استفاده را دارد، نخ های بخیه غیر قابل جذب مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرند. چرا که فوائد منحصر به فرد را در خیلی از موقعیت های جراحی برای آن ارائه می دهند. این نخ ها دارای قرت استحکام زیادتری نسبت به سیلک هستند و کمتر باعث واکنش در بافت می شوند.

گره زدن با اکثریت این نخ های جراحی مشکل تر از سیلک است. دوام و حساسیت کمتر در بافت، سختی گره زدن این نخ های بخیه را نادیده گرفته و از آن استفاده می کنند. این فوائد ممکن است، مهمتر از اشکالات این نخ ها باشد. از معروفترین برندهای موجود در بازار تجهیزات پزشکی در ایران می شه به نخ جراحی سیلک SMI نام برد.

نایلون:

از پلی مر پلی آمید که از سنتز زغال، هوا و آب مشتق می شود، تهیه می گردد که کمترین عکس العمل را در بافت ایجاد می کند. دارای قدرت استحکام بسیار بالایی است، اما استحکام آن بوسیله هیدرولیز در بافت به میزانن 15 تا 20 درصد درسال کاهش می یابد. این نخ در همه بافت های بدن جایی که استفاده از نخ های غیر قابل جذب قابل قبول است، استفاده می شود. مگر زمانی که نیاز به محافظت طولانی در نواحی بدخیم بافت وجود دارد. این نخ ها به سه شکل تک رشته ای، چند رشته ای بدون روکش و چند رشته ای روکش دار وجود دارند.

نایلون تک رشته ای:

به رنگ سیاه، آبی یا سبز در اندازه های 2 تا 11-0 وجود دارد. کوچکترین سایز آن در عمل های خیلی ظریف مورد استفاده قرار میگیرد. این نخ ها در عمل های چشم هم مورد استفاده قرار میگیرند. چرا که قابلیت ارتجاعی آن بسیار مطلوب است اندازه های بزرگتر در بخیه پوست بخصوص در جراحی های پلاستیک زمانی که زیبایی هم مهم است و در بخیه های محافظ مورد استفاده دارد. مرطوب کردن نخ های تک رشته ای قابلیت انعطاف آن را بیشتر می کند و استفاده از آن آسانتر از نخ ها خشک است.

نایلون چند رشته ای بدون روکش نورالون:

به رنگ سیاه یا سفید وجود دارد از نظر ظاهر استفاده از آن مثل سیلک است. اما محکمتر است و عکس العمل کمتری را در بافت ایجاد میکند. اندازه آن از 1 تا 7-0 می باشد و در همه بافت های بدن که نیاز به نخ های غیر قابل جذب است استفاده می شود.

نایلون چندرشته ای روکش دار سرجی لون:

روکش از جنس سیلیکون دارد که عبور آن را از بافت آسانتر می کند و بقیه خصوصیات آن شبیه سیلک و نایلون چندرشته ای بدون روکش است. پلی پروپیلن ، پلی اتیلن و پولیستر از انواع دیگر نخ های غیرقابل جذب مصنوعی هستند.

انواع نخ های جراحی

نکات طلایی قبل از تهیه نخ های جراحی در بازار تجهیزات پزشکی ایران

  • همیشه نخ های جراحی را از شرکتهای تولیدکننده اصلی و یا نمایندگی های معتبرشان تهیه کنید چرا که معمولا به علت قیمت بالای نخ های جراحی پزشکی در صورت عدم مرغوب بودن و اصالت کالا عملا استفاده از آن غیرممکن خواهد بود.
  • همیشه سعی نمایید در انتخاب نخ جراحی با دقت و حاسسیت بیشتری انتخاب نمایید حتما نکات قوت و ضعف آن نخ را حتما بیاد نگه دارید چرا که در صورتیکه به نکات کلی و جزیی نخ آگاه نباشید مجبورید به آزمون و خطا در حین جراحی بپردازید و این باعث ضایع شدن نخ و از بین رفتن نخ و بلااستفاده ماندن آن می گردد.
  • همیشه سعی نمایید از نخ هایی که عوارض کمتری با بدن فرد ایجاد می کنند استفاده کنید و به نخ مورد استفاده و محل استفاده آن دقت لازم را به عمل آورید چرا که استفاده نابه جا در استفاده از نخ جراحی می تواند منجر به عوارضی چون جای اسکار زخم بد و یا باز شدن بخیه ها بطور خودبه خود قبل از موعد کشیدن آن و عوارض این چنینی گردد.
  • بعد از استفاده از نخ های بخیه حتما سوزنهای آن ها را جدا و داخل ظرفهای مخصوص اشیائ تیز و برنده قرار دهید تا از آسیب به خود و سایر همکاران جلوگیری گردد.
  • فروشگاه تخصصی هاسپکسا با داشتن کارشناسان فروش مجرب شما را در زمینه خرید نخ جراحی به صورت 24 ساعته راهنمایی خواهند کرد.

خلاصه و جمع بندی

امیدواریم توانسته باشیم مطالب ارزنده و کاربردی را برایتان تهیه کرده باشیم. صمیمانه آماده شنیدن نظرات و تجربیات تان درباره انواع نخ های جراحی هستیم.


منابع بیشتر مطالعه برای شما:

https://ormed.ir

https://www.healthline.com

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

نظر خود را بنویسید