از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

بدون شک استفاده از دستگاه های الکتروکاردیوگرام (ECG) با شدت گرفتن استرس های محیطی به خصوص در محیطهای کلان شهرها و هم چنین بیماری های مانند چاقی به یکی از وسایل بسیار پرکاربرد در زمینه پیشگیری و تشخیصی پزشکی تبدیل شده است به طوریکه استفاده از آن در تشخیص به یکی از اصلی ترین تجهیزات پزشکی تبدیل شده است. اگر شما مطالب دیگری به ذهنتان می رسد که در این پست جای آن خالی است صمیمانه آماده شدن آنها در قسمت نظرات در زیر این پست هستیم یا می تونید به راحتی مطلب منحصربه فردی به قلم خودتون برای ما بفرستین تا در پست های بعدی آن را با دنیا به اشتراک بگذاریم .


دانلود نسخه PDF مقاله شامل مطالب اختصاصی (ویژه کاربران VIP- برای دریافت کدقفل فایل از پنل عضویت سایت تیکت ارسال نمایید )


در این مقاله خواهید خواند:

  • اساس کار دستگاه الکتروکاردیوگرام (Electrocardiogram) 
  • نحوه‌ گرفتن نوار قلب الکتروکاردیوگرام
  • لید های الکتروکاردیوگرام (Electrocardiogram Leads)
  • شیوه لیدگذاری الکتروکاردیوگرام

الکتروکاردیوگرام ( Electrocardiogram) یا نوار قلب به نمودار ثبت ‌شده‌ی تغییرات پتانسیل الکتریکی ناشی از تحریک عضله ی قلب گفته می‌شود. معمولاً با مخفف ECG مشخص می‌شود.قلب سيگنالهای الكتريكی توليد می كند كه می تواند به عنوان ابزار تشخيص عملكرد نواحی مختلف قلبی مورد استفاده قرار گيرد. پتانسيل های الكتريكی توليد شده توسط قلب در سراسر بدن منتشر شده و اختلاف پتانسيل هایی را در سطح بدن بوجود می آورند. این دستگاه دارای یک سری لید و گیره های اتصال می باشد که لیدها (Leads) به قفسه سینه و گیره ها به دست و پای بیمار وصل می شود.

اساس کار دستگاه الکتروکاردیوگرام (Electrocardiogram) ای سی جی - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

الکتروکاردیوگرافی چیست؟

روش بدون دردی است که فعالیت الکتریکی قلب را ضبط می کند. نوار قلب یکی از بی خطرترین و ساده ترین اقداماتی است که اطلاعاتی ارزشمند در مورد قلب به پزشک می دهد. جریان الکتریکی منتشر شده از قلب توسط الکترودهایی که با رنگهای مختلف استاندارد به دست ها و پاها و جلوی سینه وصل می شوند می تواند در تشخیص بیماریهای قلب با ارزش باشد. نوار قلب در بررسی دردهای قلبی و سکته های قلبی ارزش بالایی دارد و به عنوان اقدام روتین در تمام کسانی که مشکلات حاد قلبی دارند صورت می گیرد.

نحوه‌ گرفتن نوار قلب الکتروکاردیوگرام

بهتر است فرد به دور از استرس بوده و وعده غذایی سنگیدن نخورده باشد . در ضمن اتاق نوار قلب باید گرم باشد تا فرد دچار لرزش بدن نشود ، زیرا لرزش بدن ( چه عمومی یا در اثر سرما ) روی نوار قلب تأثیر سوء می گذارد و به اصطلاح پارازیت(Parasite) ایجاد می کند . موهای بلند سینه نیز مانع ثبت صحیح نوار قلب می شوند . نوار قلب هیچگونه برق یا جریان الکتریسته ای به بیمار القاء نمی کند . فرد باید ساعت و سایر لوازم فلزی خود را در بیاورد . حلقه نوار قلب کاغذی مدرج است که داخل دستگاه قرار دارد و سوزن دستگاه که کمی گرم شود خطوطی نمودار قلب را روی کاغذ ثبت می کند .

لید های الکتروکاردیوگرام (Electrocardiogram Leads):

شیوه لیدگذاری الکتروکاردیوگرام - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

در الكتروكارديوگرافی از يك جفت الكترود كه به عنوان ليد Lead معروف است، استفاده مي شود و معمولاً سيگنال ECG از چند ليد مختلف برداشت می شود. اين ليدها ممكن است به صورت دوقطبی (ليدهاي اصلی) يا تك قطبی انتخاب شوند.

در ثبت های كلينيكی مجموعاً 12 ليد به عنوان ثبت ECG از بدن بيمار ثبت می شود كه شامل سه ليد اصلي (ليد Ι، ليد ΙΙ، ليد ΙΙΙ) و 9 ليد تك قطبي (ليدهای سينه ای v1 تا v6 و ليدهای avl ،avr و avf) می باشند. يك دستگاه ECG بايستی قادر باشد تمام 12 ليد را ثبت كرده و نمايش دهد. ۴ الکترود مخصوص اندامها و ۶ الکترود مخصوص قفسه سینه است.

 

شیوه لیدگذاری الکتروکاردیوگرام

شیوه لیدگذاری الکتروکاردیوگرام - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG) شیوه لیدگذاری دستگاه ECG - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

دستگاه الكتروكارديوگراف شامل اجزای اصلي زير مي باشد:اجزای دستگاه الکتروکاردیوگرام - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

  1. صفحه كليد
  2. اتصالات جانبی
  3. صفحه نمايشگر
  4. برد تغذيه
  5. باطری پشتيبان
  6. چاپگر (Recorder)
  7. مدارات تقويت كننده ECG
  8. سيستم پردازش ، ذخيره و انتقال اطلاعات

1-صفحه کلید

اين قسمت بسته به مدل و شركت سازنده به لحاظ شكل ظاهری و نوع كليد ها می تواند بسيار متفاوت باشد ولی به وسيله آنها می توان كارهای زير را انجام داد:

كليد روشن و خاموش كردن دستگاه:

بوسيله آن می توان دستگاه را روشن و خاموش كرد.

كليد انتخاب نوع عملكرد دستگاه از نظر دستی1(Manual) و يا خودكار(Auto):

اگر با اين كليد مد كاری دستگاه را روی Manual بگذاريم اپراتور قادر خواهد بود از ميان ليدهای دوازده گانه هركدام را كه مورد نياز است انتخاب كند. در حاليكه با انتخاب مد كاری Auto دستگاه به طور خودكار كليه دوازده ليد را گرفته و چاپ مي كند.

كليد انتخاب سرعت:

به وسيله اين كليد اپراتور دستگاه، می تواند بسته به نوع بيمار و توصيه پزشك، سرعت حركت كاغذ را انتخاب كند. سرعت حركت كاغذ می تواند يكی از مقادير 5 ، 25 و يا 50mm/s را داشته باشد.

كليد تنظيم ضريب تقويت موج خروجی (Gain):

به وسيله اين كليد مي توان اندازه موج رسم شده بر روي كاغذ را تنظيم كرد. مقادير معمول آن، 0/5، 1 و يا 2cm/mv می باشد.

كليد فيلتر(filter keys):

از اين كليد برای فعال و يا غير فعال كردن فيلتر دستگاه استفاده می شود.

كليدهاي انتخاب ليد(Lead Selection):

بوسيله اين كليدها در صورتيكه در مد كاري Manual باشيم مي توانيم ليد مورد نظر خود را انتخاب كنيم. قابل ذكر است كه اين كليد(يا كليدها ) در مد Auto غير فعال می باشند.

كليد 1mv:

به وسيله اين كليد يك سيگنال به اندازه 1mv در خروجی ايجاد می شود كه جهت تست خروجی و نيز تنظيم قلم می توان از آن استفاده كرد.

كليد تنظيم صدا (volume adjustment keys): به وسيله آن می توان بيزر(Beezer) دستگاه را قطع و يا شدت صداي آن را تنظيم كرد. اين كليد در بعضی از مدلها وجود ندارد.

كليد شروع ( Start key) : به وسيله اين كليد و پس از انجام تنظيمات لازم، دستگاه شروع به گرفتن نوار قلب از بيمار می كند.

كليد پایان (Stop key) : در مد Manual ابري اتمام كار اب يد از اين كليد استفاده كنيم. (در بسياری از دستگاه های ECG كليد Start و Stop در يك كليد ادغام شده اند)

2-اتصالات جانبی (Lateral connections)

اتصالات جانبی دستگاه شامل بخشهای زير مي باشد:

كابل برق: جهت تامين جريان و ولتاژ مورد نياز دستگاه،از برق شهری استفاده مي شود.

سيم زمين (Earth): به دليل رعايت مسائل ايمنی و جلوگيری از اثرات نامطلوبی كه امواج الكتريكي و الكترومغناطيسي موجود در محيط بر روی كیفيت ECG  گرفته شده از بيمار می گذارد، استفاده از سيم زمین الزامی می باشد. بسته به امكانات موجود مي توان از كابل كشی زمين، لوله كشی آب، شوفاژ و در نهايت در صورت در دسترس نبودن هيچ يك از موارد فوق از تخت بيمار برای اتصال سيم زمين استفاده كرد.

كابل اتصال ليدها: بسته به نوع دستگاه مي تواند شامل 3، 6 و يا 12 ليد باشد ولی اكثر دستگاههاي ECG موجود در بازار توانايی دريافت و پردازش 12 ليد را دارند.

Einthovens Triangle - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

میدان مغناطیسی قلب - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

3-صفحه نمایشگر

صفحه نمايشگر جزو قسمت های ضروری دستگاه نيست و در مدلهای قديمی و برخی از مدل های حاضر در دستگاه وجود ندارد.

صفحه نمايشگرهای به كار رفته در انواع مختلف دستگاه های ECG موجود در بازار، ممكن است از نوع LCD های سياه و سفيد تك خطی و يا گرافيكی و نيز LCD های رنگی باشد.

بسته به نوع و مدل دستگاه از صفحه نمايشگر برای نمايش تنظيمات دستگاه و در برخی مدل ها برای نمایش خروجی ECG گرفته شده از بیمار استفاده می شود.

4-برد تغذیه:

اين برد وظيفه تبديل ولتاژ برق شهري را به ولتاژ dc مورد نياز دستگاه برعهده دارد و بسته به نوع دستگاه از قسمت هاي مختلفي تشكيل مي شود كه عمده ترين آنها به شرح زير مي باشد:

  • سلكتور v110/220 (فقط در بعضي از مدلها)
  • فيوز محافظ ( فقط در بعضي از مدلها )
  • مدارات ايزولاسيون
  • ترانس كاهنده يا اتوترانس كاهنده
  • مدارات يكسو كننده
  • مدارات تثبيت كننده
  • فن ( فقط در بعضي از مدلها )
  • دورو ي برق DC ( فقط در بعضي از مدلها)

5- باطری پشتیبان

اغلب دستگاه هاي ECG علاوه بر استفاده از برق شهري، از يك باطري قابل شارژ نيز جهت تامين انرژي الكتريكي مورد نيازدستگاه در مواقعي كه استفاده از برق شهري ممكن نيست،استفاده مي كنند.

انواع باطري هايي كه در دستگاه هاي ECG به كار مي روند عبارتند از :

  • باطريهاي نيكل كادميوم NI-Cd
  • باطريهاي سرب اسيد SLA

پیشنهاد سردبیر:

برررسی اسناد و مدارک - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

حتما بعد از مطالعه این مقاله یک سری به مقاله “” نیز بزنید.

 

 

 


6-چاپگر (Recorder)

به جهت چاپ اطلاعات ECG  گرفته شده از بيمار بر روي كاغذ از اين سيستم استفاده مي شود و شامل قسمت هاي زير مي باشد :

رسام: كه وظيفه ثبت اطلاعات بر روي كاغذ را به عهده دارد و از لحاظ نحوه ثبت اطلاعات به انواع زير تقسيم مي شود:

  • رسامهاي داراي قلمهاي جوهري
  • رسامهاي داراي قلمهاي حرارتي
  • رسامهاي ماتريس حرارتي يا كريستال حرارتي

مدل آخر به دليل مزاياي مختلفي كه نسبت به مدلهاي ديگر دارد، كاربرد بيشتري در دستگاه هاي ECG  دارد.

چاپگر بسته به نوع دستگاه مي تواند در آن واحد يك يا چند موج را بر روي كاغذ رسم كند.

سيستم تغذيه كاغذ:

  • وظيفه تامين كاغذ مورد نياز رسام، به منظور رسم نمودار ECG و با سرعت مورد نظراپراتور، را به عهده دارد.
  • براي اين كار از يك موتور DC استفاده مي شود كه براي تغيير سرعت آن، ولتاژ كاري آن را به وسيله مدارات كنترلي تغيير مي دهند.
  • براي هدايت كاغذ از مخزن تا مقابل رسام و درنهايت خروج آن از دستگاه از يك سري غلطك و چرخ دنده استفاده مي شود.

مخزن كاغذ: كاغذ مورد نیاز چاپگر را در خود ذخيره مي كند.

سنسور كاغذ: وجود كاغذ را در مخزن كاغذ را چك كرده و اتمام آن را بوسيله آلارم به اپراتور اعلام مي كند.

بلوک دیاگرام دستگاه الکتروکاردیوگرام - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

7-مدارات تقویت کننده دستگاه الکتروکاردیوگرام :

تقويت كننده ECG يك تقويت كننده تفاضلي است كه آمپدانس ورودي بالايي دارد.

تقويت كننده ECG بايد به نحوي طراحي شده باشد كه در مقابل فشارهاي ولتاژ بالاي الكتروشوك و الكتروكوتر مقاوم باشد. بنابراين بايستي داراي مدار محافظ ورودي باشد.براي حفاظت مدار در مقابل ولتاژهاي بالاي ورودي معمولاً از يكي روشهاي زير استفاده مي شود:

ديود زنر: خاصيت اين ديودها اين است كه نمي گذارند ولتاژ دو سرشان از حد معيني بالاتر رود.

ديود: بر اساس استاندارد AAMI جريان ورودي تقويت كننده ECG نبايد از 50 ميكرو آمپر تجاوز كند. لذا براي اين مقصود از ديودهايي استفاده مي كنيم كه در حالت عادي مقاومت كمي دارند ولي با افزايش جريان ورودي مقاومتشان افزايش يافته و نمي گذارند جریان دوروی به تقويت كننده از اين حد تجاوز كند.

مقاومت: از تعدادي مقاومت به طور سري در مسير ورودي دستگاه براي محافظت بخش تقویت کننده ECG  می شود. پهناي باند فركانسي تقويت كننده ECG بین  0.05Hz تا 100Hz مي باشد.علاوه براين تقويت كننده ECG بايد داراي فیلترهای مناسب جهت حذف سيگنالهاي مزاحمي كه بر روي دستگاه تاثير مي گذارند، باشد.

يكي از مهمترين اين فيلترها، فيلتر ميان نگذر (Notch Filter) مي باشد كه براي حذف تداخلات ناشي از نويز برق شهر استفاده مي شود.

8-سیستم پردازش،ذخیره و انتقال اطلاعات

اين سيستم بسته به نوع و مدل دستگاه مي تواند كاملاً با امكانات متفاوتي ظاهر شود.

اين سيستم مي تواند شامل بخشهاي زير باشد:

  • سيستم انتخاب ليدها
  • سيستم ذخيره اطلاعات بر روي انواع حافظه ها
  • ارسال اطلاعات بر روي شبكه
  • امكان تبادل اطلاعات از طريق مودم
  • امكان تشخيص خودكار آريتمي ها و گزارش آنها به اپراتور در جهت تشخيص سريع بيماري
  • تبادل اطلاعات با كامپیوتر از طريق پورت هاي دستگاه

خلاصه و جمع بندی

امیدواریم توانسته باشیم مطالب ارزنده و کاربردی را برایتان تهیه کرده باشیم. صمیمانه آماده شنیدن نظرات و تجربیات تان درباره دستگاه الکتروکاردیوگرام هستیم. به منظور جمع آوری و تدوین مطالب ارائه شده زحمات زیادی کشیده شده است ممنون می شیم در صورت استفاده از مطالب نسبت به لینک به اصل مطلب همکاری داشته باشید.


کانال آپارات هاسپکسا - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

نویسنده: امین بیرام زاده – کارشناس مهندسی پزشکی

منابع بیشتر مطالعه برای شما:

منابع اطلاعاتی بیشتر 300x300 - از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)

 

 

 

نظرات (0)

[…] از مطالعه این مقاله یک سری به مقاله “از سیر تا پیاز دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG)” نیز […]

blank
Mj.tatari

ممنون.تشکر از زحماتتون.مفید و کاربردی